“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa/ Có nàng Tô thị, có chùa Tam Thanh”, hai câu thơ trên đủ nói lên vẻ đẹp của Lạng Sơn với những địa danh nổi tiếng một thời. Mấy năm trước chợ Kỳ Lừa vẫn nức tiếng mua sắm với hàng trăm gian hàng bày bán đủ các mặt hàng của Trung Quốc. Nhưng đấy là ngày trước…
Lúc chúng tôi lên Đồng Đăng, Lạng Sơn, vào chợ Kỳ Lừa chỉ thấy những
người bán hàng mặt mày ủ ê. Nhiều gian hàng đành quây nilon chờ bán
hàng tối. Mấy năm nay để mua sắm, người ta đã đổ hết lên Tân Thanh.
Cái gì cũng có
Chỉ
mươi năm trước Tân Thanh vẫn còn hoang vắng bởi chẳng ai nghĩ một nơi
heo hút như thế lại có thể trở thành một nơi mua sắm sầm uất. Qua những
đoạn đường men theo khe núi khá đẹp, chúng tôi vào địa phận Tân Thanh.
Một chiếc barie nhấc lên cho các loại xe đi qua mà chẳng bị hạch hỏi
giấy tờ, ngoài việc mua chiếc vé 10.000 đồng.
Có đủ loại ôtô,
nhất là các loại ôtô to trở được vài chục người đã đậu ở bãi giữ xe Tân
Thanh. Có lẽ họ đến đây từ sáng sớm. Cả cơ quan thuê một xe, tranh thủ
lên Lạng Sơn mua sắm. Cũng có khi cả gia đình, mời thêm họ hàng, hàng
xóm thuê cái ôtô lên Tân Thanh, sáng đi chiều về vừa chơi vừa mua sắm,
đúng là nhất cử lưỡng tiện.
Loanh quanh một lát tôi cũng tìm
được nơi để xe trong cả đống bạt ngàn ôtô. Có 4 khu để mua sắm chơi
bời. Khu Trung tâm thương mại Việt Trung có lẽ sầm uất nhất với 2 tầng.
Tầng trên có cả dịch vụ khách sạn. Một khu nữa nằm bên ngoài ngay sát
khu Thương mại Việt Trung, nom có vẻ dân dã hơn nhưng cách bài trí cũng
tương đối thuận tiện chứ không nhom nhem như các chợ ở Việt Nam. Một khu nữa
gọi là “Vui chơi giải trí quốc tế” nhưng khu này có vẻ vắng hơn. Thêm
một khu vừa mới khai trương chưa được 1 tháng là khu “Thế giới phụ nữ”
2 tầng hiện đại với khoảng 60 gian hàng, có cả thang máy lên xuống.
Trước
cửa Trung tâm Thương mại Việt Trung là những chiếc xe thấp tè trên đựng
một thứ khoai giống khoai sọ nhưng to hơn nhiều. Quất ngọt nhỏ như ngón
tay ăn khá ngon. Những hạt dẻ to, rất ngon khiến tôi mua một lúc tới 3
kg nhưng cẩn thận: Cứ 3 hạt thì có 1 hạt bị thối. Giá một cân hạt dẻ
chưa luộc 10.000 đồng, còn luộc rồi vì tách được hạt thối nên giá tới
50.000 đồng. Đừng nghĩ hạt dẻ cứ to, bóng là ngon đâu nhé. Người bán
cũng toàn là người Trung Quốc, nhưng họ biết tiếng Việt và nói tiếng
Việt khá giỏi. Nếu không biết tiếng thì chỉ cần ra hiệu rồi cân và giơ
ngón tay tính tiền.
Một món ăn rất phổ biến ở đây là bánh bao.
Có mấy loại bánh bao chay, ngọt và mặn và giá cũng tương đối rẻ: 2.000
đồng một chiếc, ăn khá ngon. Đi một lúc nếu thấy đói cũng có thể tìm
mua “cơm, phở, cháo, miến” như rất nhiều hàng quán ở dưới xuôi, nhưng
nói chung là không ngon. Nhiều người lên đây mua sắm thích một món đặc
sệt Trung Quốc, đó là lẩu Tầu. Một loại lẩu khá cay có mì kèm thịt,
trứng và đậu trộn chung.
Mặc cả: Giá rẻ chỉ còn 1/3
Hàng
ở đây có rẻ hơn ở Hà Nội không? Tất nhiên, có khi còn rẻ chỉ bằng một
nửa giá ở Hà Nội. Sức hấp dẫn của chợ biên giới là ở chỗ đấy. Được lang
thang mua sắm, mặc cả và có khi vớ được nhiều món hàng mình thích với
giá rất rẻ, mặc dù nếu tính tiền thuê xe thì về đến Hà Nội cũng thành
“huề”. Hàng hoá nhiều đến nỗi hoa cả mắt. Chỉ từ tầng dưới lên tầng
trên đã có thang máy hiện đại. Gian hàng này của người Việt thì có khi
gian bên cạnh lại của người Hoa. Dù biết tiếng hay không thì vẫn vui
vẻ, hề hề cười...
Mua sắm thì cần gì tiếng. Hàng hoá bầy bán
khá lẫn lộn, chứ không cần quy hoạch theo ngành hàng. Chăn màn, quần
áo, đồ điện tử, vali... có đủ tất. Người mua tha hồ mà chọn. Đi cứ gọi
là như trảy hội. Nhiều bà tay kéo một chiếc vali, tay kia ôm một bọc
lớn, vai còn tiếp tục khoác thêm một cái túi to chất ngất.
Tôi
vào một hàng chăn đệm hỏi một tấm đệm. Giá 180.000 đồng. Sau một hồi
mặc cả giá hạ xuống còn 90.000 đồng. Một chiếc túi màu xanh nõn chuối
được may khá đẹp và bắt mắt mà khi tôi về Hà Nội ai cũng đoán phải 2-3
trăm ngàn đồng, nhưng tôi chỉ phải trả có 45.000 đồng. Một hiệu đồng hồ
với cả trăm loại nom rất đẹp, giá thì rẻ đến quá bất ngờ. Một đồng hồ
giả hiệu Seiko người bán ra giá 150.000 đồng, cuối cùng trả 50.000 đồng
cũng bán. Hỏi tại sao? Giải thích rất có lý: Mua đồng hồ này đẹp chẳng
kém đồng hồ xịn, nhưng chẳng sợ mất, chẳng phải giữ gìn, cũng phải vài
năm mới hỏng.
Đang đi đã thấy 5 bà sồn sồn kéo phía sau mỗi bà
một chiếc va li. Hỏi ra mới biết có 90.000 đồng một chiếc va li. Cũng
chiếc va li này tôi hỏi ở Hàng Dầu là 350.000 đồng. Nhưng nếu lấy tận
gốc bên kia đường biên một chiếc vali như vậy giá chỉ còn 60.000 đồng.
Tôi cứ tần ngần tự hỏi nếu là người lao động làm ra chiếc va li này
chắc chỉ được hưởng vài ngàn tiền công.
Bán ghé tai
Thỉnh
thoảng lại thấy một thanh niên vẻ mặt bí hiểm tiến đến gần rồi hỏi: Anh
có mua thuốc khỏe người không?. Nếu làm như không biết thì được giải
thích: Thuốc kích dục ấy mà. Uống vào thuê phòng nghỉ ở đây, có em út
phục vụ, anh thấy tác dụng ngay. Nói rồi anh ta lôi ra mấy vỉ cho tôi
xem. Giá: 30.000 đồng/vỉ. Nghe đã thấy ham.
Chưa hết, đang
đứng lớ ngớ một bà trạc ngoài 50 tiến đến rỉ tai tôi: “Có mua đĩa tươi
mát không?”. “Đĩa loại gì?”. “Loại gì cũng có, châu Âu, châu Phi có
tất. Còn đây là của Việt Nam”. “Giá bao nhiêu?”. “10.000 đồng hai đĩa”.
Nói rồi bà móc trong túi ra một túm đĩa chìa vào mặt tôi.
Có
một thứ cũng mua bán theo kiểu ghé tai mà tôi thấy lạ là bộ giảm điện.
Chỗ nào cũng thấy hỏi nhỏ: Có mua bộ giảm điện không? mà không thấy bán
công khai. Theo một nhân viên bán hàng người Trung Quốc giải thích thì
chỉ cần sử dụng bộ giảm điện này sẽ tiết kiệm được 1/3 điện năng trong
nhà mà giá chỉ có chưa đến 100.000 đồng. Nhưng nếu bạn có ý định tiết
kiệm điện thì cũng đừng mua loại máy này. Nó chẳng tiết kiệm được điện
mà lại “tiền mất, tật mang”.
Người Trung Quốc bao giờ cũng rất
nhanh nhạy trong việc móc hầu bao của khách. Trong khách sạn Tân Thanh,
có giá thuê phòng rất đặc biệt: Thuê cả ngày, nửa ngày, một giờ đều có
hết. Nếu thuê theo giờ giá 82.000 đồng. Bạn chỉ cần ngả lưng một lát
buổi trưa cho đỡ mệt, sau đó đi mua sắm tiếp. Trong phòng cũng có máy
điều hòa, bình nóng lạnh, ti vi (bắt được truyền hình Trung Quốc), chỉ
có điều tường thì mốc, còn chăn gối thì hơi bị.. hôi.
Trà Ô Long
Trà
Ô Long nổi tiếng của Trung Quốc với cái tên Ô Long tỉnh cũng góp mặt ở
chợ Tân Thanh heo hút này. Hồi tôi đi Bắc Kinh, đã từng được thưởng
thức Ô Long tỉnh. Chủ quán là một cô gái khá trẻ và cũng khá xinh. Cách
pha trà cũng khá cầu kỳ. Nước phải đun sôi kỹ, tráng qua trà rồi mới để
ngấm. Rót trà
vào một cái bình rồi mới chuyên ra cốc. Nhưng có
lẽ Ô Long tỉnh vẫn không thể địch lại được với chè Thái của ta, bởi
chẳng thấy có vị gì đặc biệt. Ô Long gần như không có vị gì. Thưởng
thức mỗi ấm trà bạn phải trả 10.000 đồng, còn nếu mua thì trên 100 ngàn
đồng một hộp. Cũng khá đắt.
Buổi chiều, các đoàn xe lại nối
đuôi nhau rời Tân Thanh. Có lẽ chúng tôi là một trong những đoàn cuối
cùng rời Tân Thanh. Trung tâm sẽ đóng cửa lúc 5giờ30 phút. Nhưng một số
hàng quán ăn đêm cũng bắt đầu chuẩn bị bày ra, dành cho những người ngủ
lại để hôm sau đi mua sắm tiếp. Ở một góc Trung tâm, dường như tách
biệt hẳn với thế giới mua sắm ồn ào bên ngoài, tôi vẫn thấy một chú bé
cần mẫn ngồi khâu giầy
Và tôi, mặc dù lên Tân Thanh chỉ với dự
định viết bài, nhưng cuối cùng cũng không thể cưỡng lại được sức hấp
dẫn của việc mua sắm và đành móc hết cả tiền ra để khuân một đống đồ.
Mà hình như ai cũng thế cả. Nếu không thì đi Tân Thanh làm gì.